19 Mayıs Mahallesi Büyükdere cad. No:18 , Şişli / İstanbul +90 212 246 10 20info@fransizlape.com
Randevu Al

TMS

Tıbbi Bölümler > TMS
TMS (Transcranial Magnetic Stimulation) Nedir?

Transkranial manyetik stimülasyon veya kısaca TMS, depresyon için yeni, etkili ve iyi tolere edilen bir tedavi yöntemidir. Düzenli psikoterapi ve ilaç tedavileri ile yeteri düzelmenin elde edilemediği hastalarda TMS bu tedavilere yardımcı olarak veya yalnız başına kullanılabilir.

Transkranial manyetik stimülasyon beyinde hedeflenen bölgelerdeki nöronları uyarmak için manyetik uyarılar kullanan yeni bir tekniktir. Bu uyarılar, başınızın ön tarafına yerleştirilen manyetik bir bobin yoluyla prefrontal kortekse (beynin duygudurum ile ilişkili bölgesi) iletilir. Hastalar, manyetik uyarının kendilerine uygun seviyesinin ve hedeflenecek beynin bölgesinin tam yerinin belirlenmesi için bir ön işleme tabi tutulurlar. Tüm işlem yaklaşık olarak 45 dakika sürer. TMS invaziv bir yöntem değildir, uygulamalar herhangi bir anestezi veya sedasyon gerektirmez. İşlem sırasında hasta rahatça oturur ve uyanık durumdadır. Hastaya işlemle ilgili ek bir ilaç verilmediğinden, hastaların günlük aktivitesine derhal dönmesini engelleyen bilişsel veya sistemik bir yan etkisi yoktur.

TMS tedavisi genel olarak üç-altı haftalık bir periyotta uygulanan 15 ila 30 TMS seansından oluşur. Bununla birlikte, tedavi uygulamaları her hastaya göre değişiklik gösterebilir. Tedavi süresi boyunca hastalar, hem klinik görüşmeler hem de standart ölçeklerle tedavinin etkinliğini ve semptomları açısından haftalık olarak değerlendilerek yakından takip edilirler. Bu şekilde, tedavi süresi hastaya göre optimize edilir. Etkin bir düzelme yaşayan (tam remisyon sağlanan) hastalar için idame tedavisi önerilebilir.

Transkranial manyetik stimülasyon (TMS) depresyon tedavisinde etkili midir?

TMS dirençli depresyon tedavisi için FDA (Amerika Gıda ve İlaç Dairesi) tarafından onaylanmış güvenli, etkili ve invazif olmayan (yani beyine herhangi bir girişim yapılmadan dışarıdan uygulanan) bir tedavidir. Birçok çalışma, TMS'nin bir veya daha fazla antidepresan kullanımına yetersiz yanıtı olan hastalarda depresyon tedavisinde etkili olduğunu kanıtlamıştır. Mevcut klinik çalışmaların sonuçlarını özetleyen meta-analizler ve kanıta dayalı kılavuzlar, depresyon için etkinliğin kesin kanıt düzeyinde olduğu sonucuna varmışlardır (Lefaucheur ve ark. 2014, 2020). Yanıt ve remisyon oranları hastadan hastaya değişiklik gösterse de, TMS tedavisinin seyri bazı hastaları uzun süre semptomsuz tutabilir, bazı hastalar için ise idame tedavisi gerekebilir (Demirtas-Tatlidede ve ark. 2008).

TMS tam olarak ne oluyor?

Depresyondaki kişilerin beyin aktivitesi normal bireylere göre farklılık göstermektedir. TMS işlemi sırasında, manyetik uyarılar beyinde depresyonla ilişkili bölgelere yönlendirilir. Belli aralıklarla verilen manyetik uyarı serileri, beyinde alnın hemen arkasındaki duygudurum ile ilişkili beyin bölgesi olan prefrontal korteksteki sinir hücrelerinin aktivitesinin uyarılmasına yol açar.

TMS sırasında uygulanan hızla değişen manyetik alanlar beyin içinde bir elektrik akıma dönüşmekte ve uygulandığı bölgedeki aktiviteyi istenilen yönde değiştirebilmektedir. Her gün tekrarlanan bu işlem ile depresyon sırasında bozulan beyin aktivitesinin zaman içinde normalleştirilmesi ve hastalık belirtilerinin iyileştirilmesi hedeflenir.

TMS uygulaması ağrılı mıdır?

TMS uygulamaları ağrısızdır, bu nedenle anestezi uygulamaya veya hastayı uyutmaya gerek olmaz. Bazı hastalar ilk tedaviden sonra hafif bir baş ağrısı veya kafa derisinde rahatsızlık bildirirken, bu küçük rahatsızlıklar genellikle birkaç seanstan sonra azalır. TMS invazif bir teknik olmadığından, hissedebileceğiniz tek şey başınıza küçük bir dokunuştur.

İlk TMS tedavim sırasında ne oluyor?

İlk ziyaret genellikle 90-120 dakika sürer. İlk görüşmede hastanın ayrıntılı klinik muayenesi gerçekleştirilir. Bu görüşmede hastanın tıbbi özgeçmişi, kişisel ihtiyaçları ve kliniğimizin tms deneyimleri tedavi planlamasının temeli olarak kullanılır. Gerek görüldüğünde EEG, beyin manyetik rezonans görüntüleme veya laboratuvar testleri gibi ek incelemeler yapılabilir. İlk görüşme sonrasında TMS uygulamalarının faydalı olacağı düşünülen hastalar, görüşmeden hemen sonra tedaviye başlayabilirler.

İlk TMS uygulaması sırasında doktorunuz bu protokolü takip edecektir:

Öncelikle, beyninizin uyarılması için en uygun bölgeyi ve sizin beyniniz için uygulanacak doğru miktarda enerjiyi bulmamız gerekir (motor eşik). Herkesin farklı bir motor eşiği vardır, bu yüzden TMS tedavisi sırasında uygulanacak uyarı seviyesini kişinin kendi seviyesine uygun olacak şekilde ayarlıyoruz. Başınızın ön tarafına masa tenisi raketi büyüklüğünde bir bobin yerleştireceğiz ve makinenin vereceği enerji düzeyini elde ettiğimiz motor eşik değerine göre size özel olarak ayarlayacağız. Bir tıklama sesi duyacak ve kafa derinize bir dokunuş hissedeceksiniz.

  • Ardından tedavi uygulamasına geçeceğiz. Prosedür sırasında herhangi bir kayma olmaması için bobin teknisyenimiz tarafından başınıza sabit olarak tutulacak ve uyarının hedef bölgeye gitmesi sağlanacaktır. Uygulama yaklaşık 37 dakika sürer, bu sırada hastalarımız uyanık ve konforlu bir durumda tutulurlar.
Devam eden TMS uygulamalarım nasıl olacak?

İlk tedavinizden sonra uygulamalar hep aynıdır. Her seanstan önce makine şiddeti ve bobinin uygulanacağı hedef bölge tekrar ayarlanır. Devam eden uygulamalarda hastanın seans için yaklaşık 45 dakika ayırması yeterlidir.

TMS uygulamaları standart mıdır? Her merkezde aynı protokoller mi uygulanır?

Hayır. TMS uygulanırken dikkat edilmesi gereken pek çok kritik nokta vardır. Beyinde doğru yerin uyarılması, uyarımın doğru protokolle doğru frekans ve sürede yapılması, motor eşiğin doğru saptanması, uygulama yapılan bobinin kaymaması ve başınızın üzerinde doğru açıyla tutulması gibi çeşitli faktörler tedavi yanıtını belirgin olarak etkileyebilir. TMS için kritik önem taşıyan motor eşik değerlendirmesi aşaması atlanabilmekte, tedavi için kanıta dayalı olmayan frekans ve protokoller kullanılabilmektedir. Bu nedenle TMS işleminin bu konuda deneyimli bir ekip tarafından uygulanması tedavi başarınızı önemli ölçüde arttıracaktır.

Kaç Seans TMS alacağım?

Çoğu hasta, toplam 15-30 seans olacak şekilde haftada beş gün boyunca tedavi görür. Doktorunuz sizin için uygun seans sayısını belirleyecektir. Tedaviler genellikle Pazartesi'den Cuma'ya günde bir kez yapılır. Şehir dışından gelen ya da seansları hızlı tamamlamak isteyen hastalarda seans aralarında 3-4 saat bırakılarak günde iki uygulama yapılabilir. Belirlenen sayıda seans uygulamanın ardından doktorunuz sizi tekrar değerlendirecek, tedavinin sonlanmasına ya da devamına karar verecektir.

Herhangi bir yan etkisi var mıdır?

TMS oldukça güvenli ve iyi tolere edilen bir tedavidir; yan etki profili oldukça düşüktür. Hemen hemen tüm hastalar TMS'yi sorunsuz bir şekilde tolere eder. TMS unutkanlık veya hafıza bozulmasına yol açmaz (Demirtas-Tatlidede ve ark. 2013). Seansın uygulanması sonrasında hasta araç kullanabilir ve hemen günlük rutin hayatına dönebilir.

En sık görülen yan etkiler uygulama sonrası kafa derisinde rahatsızlık ve baş ağrısını içerir, ancak bunlar genellikle tedavi seansı bittikten kısa bir süre sonra düzelir. Ayrıca çok nadir (60.000 seansta 1’den az) bir nöbet riski vardır (Lerner ve ark. 2019)). Bununla birlikte, nöbet riski ilk konsültasyonunuz sırasında kapsamlı bir şekilde değerlendirilir ve tartışılır. Klinikteki ilk muayene sırasında tedavide karşılaşabileceğiniz tüm yan etkiler hakkında ayrıntılı bilgi verilmektedir.

TMS kimlere uygulanabilir?

TMS, özellikle uygun süre ve dozda düzenlenmiş bir antidepresan tedaviden yeterli sonucu alamamış veya ilaç yan etkilerine karşı aşırı duyarlılığı olan ya da ilaç kullanmayı kabul etmeyen hastalar için iyi bir seçenektir. Depresyon süresi ve ilaç direnci azaldıkça TMS’e yanıt artmaktadır.

TMS depresyon dışında başka hangi hasta gruplarına uygulanabilir?

Depresyon dışında diğer psikiyatrik ve nörolojik hastalıklar için TMS ile ilişkili araştırmalar devam etmektedir. Avrupa TMS kurulunun yayınladığı kanıta-dayalı kılavuzda TMS’nin klinik tedavide kullanımı için öneriler mevcut kanıt düzeylerine göre üç seviyede sınıflamıştır (Lefacheur ve ark. 2020):

*Seviye A (Klinik olarak kesin etki): Klinik olarak kesin etki gösterdiği bildirilen depresyon dışındaki diğer hastalıklar ; inme sonrası erken dönemde el motor fonksiyonlarının iyileştirilmesi ve nöropatik ağrıdır.

*Seviye B (Klinik olarak muhtemel etki): İnme sonrası konuşma bozukluklarının iyileştirilmesi, fibromyalji, Multipl Skleroz hastalığında bacaklardaki spastisite (kaslarda katılık ve gerginlik), travma sonrası stres bozukluğu, Parkinson hastalığı depresyonu ve Parkinson hastalığındaki motor belirtiler için bildirilmiştir.

*Seviye C (Klinik olarak mümkün etki): Bu seviye klinik olarak mümkün (olası) etkiyi göstermekte olup bilimsel kanıt henüz yeterli ve güvenilir düzeyde değildir. Bu aşama klinik deneysel çalışma aşamasıdır. Bu nedenle C seviyesinde kanıt bulunan hastalıkların rutin klinik tedavi uygulamalarına dahil edilmesi uygun değildir. Pek çok hastalıkta Seviye C düzeyinde klinik veri mevcuttur. Bu hastalıklar Alzheimer hastalığı, epilepsi, kulak çınlaması, obsesif kompulsif bozukluk, şizofreni, sigara bağımlılığı, inme sonrası kronik dönemde motor fonksiyonların iyileştirilmesidir.

Merkezimizde TMS’in depresyon dışı hastalıklarda kullanımı, bu kılavuzların belirlediği öneri ve kanıt seviyeleri çerçevesinde, kişinin talebi doğrultusunde ve kişiye özel olarak değerlendirilmektedir. Her hastalıkta beyinde meydana gelen aktivite değişiklikleri farklı olduğundan uygulanacak TMS tedavisi hastalığa (ve bireyin özelliklerine göre) farklılık göstermektedir. Bu kılavuzlardaki önerilerin şu anda mevcut bilimsel verilere göre oluşturulduğu ve önerilerin zaman içinde değişebileceği unutulmamalıdır. Son olarak şunu vurgulamak gerekir ki: rTMS tüm beyin hastalıklarını iyileştirebilen mucizevi bir yöntem değildir. Bu nedenle, bu yöntemin eldeki bilimsel veriler ışığında uygun hastalarda uygulanması etik olarak da çok önemlidir.

TMS kimlere uygulanmaz?

TMS’nin uygulanamayacağı bazı durumlar vardır. TMS açısından kontrendike olan durumlar ilk konsültasyonunuz sırasında doktorunuz tarafından kapsamlı bir şekilde değerlendirilir. MR cihazına (manyetik alana duyarlı cihaz, pil, stent, implant vs. nedenlerle) giremeyen hastalara genellikle TMS de uygulanamaz. Klinik açıdan kontrendike (uygun olmayan) koşulları doktorunuz ilk muayene sırasında sizinle birlikte gözden geçirecek ve tartışacaktır.

Fransız Lape Hastanesi'nde TMS

Fransız Lape Hastanesi TMS merkezi olarak hedefimiz hastalarımıza en yüksek bilimsel seviyede, kişiye özel, hızlı ve sürdürülebilir bir tedavi sağlamaktır. Yurt dışında TMS konusunda uzun süre çalışmış tecrübeli hekimimizin gözetimindeki tedavi ekibimiz depresif hastaların özel ihtiyaçlarına çok aşinadır. Güncel bilgi ve gelişmeler tedavinin sürekli iyileştirilmesi için kullanılmaktadır. Tecrübeli tedavi ekibimiz hastanın kullanmakta olduğu tedaviler ve önceki tedavi deneyimlerini değerlendirerek kişiselleştirilmiş bir tedavi protokolü hazırlamaktadır. Tedavi sonrasında yine kişiye özel idame tedavisi ile nükslerin önlenmesi ve depresyonun uzun süreli kontrolü hedeflenmektedir.

TMS