Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Travma Sonrası Stres Bozukluğu

Erişkin Psikiyatrisi

Travmayı unutmaya çalışmak ve kaçınmak yerine, yardım arayan kişilerde iyileşme daha çabuk olmaktadır

TSSB kavramının toplumsal dikkati çekmesi savaş gazilerinin yaşadıkları büyük sıkıntıların gözlenmesi ile başlamıştır. Ancak kişi için ağır stres yaratabilecek kazalar, doğal afetler, yangın, soygun, tecavüz, işkence gibi çeşitli olaylar sonrasında da görülebildiği gözlenmiştir.

Travmatik bir süreç sonrası birçok insan problemler yaşayabilir; bazı kişiler bu problemlerin üstesinden gelirken, bir kısım travmatik olaydan uzun süreyle etkilenir.

Yaşanan travmatik bir olay sonrasında stres tepkilerinin ortaya çıkması anormal duruma verilen normal tepkiler olarak tanımlanır. Ancak bu tepkilerin süreklilik kazanması ve kişinin işlevselliğini bozması durumunda hastalık ortaya çıkmaktadır.

Kişi, travmatik olayla ilgili anıları rahatsız edici biçimde sık sık hatırlar. Olayı hatırlatan etkenler karşısında yoğun psikolojik sıkıntı duyar. Travmayla ilgili konuşmaktan, travmayla ilişkili mekanlara gitmekten, travmayı hatırlatan uyaranlardan kaçınır.

Daha önceden önemli görülen etkinliklere ve/veya insan ilişkilerine ilgi azalmıştır. Yabancılaşma hissi tarifler. Gelecek duygusunu yitirmiştir.

Bu nedenlerle artmış uyarılmışlık hali içindedir; uyku problemleri, çabuk sinirlenme, öfke kontrol zorluğu, aşırı irkilme tepkileri yaşar.

Psikolojik travma kişilerin hayatını, vücut bütünlüğünü yada ruhsal dengesini tehdit eden  ve duygusal anlamda üstesinden gelmekte zorlandığı  olaylar, durumlardır. Kişinin başından geçen olayların yarattığı stres onun dayanabilme gücünü aştığında ruhsal travma yaşantısı ortaya çıkar. Dolayısıyla bir olayın travmatik etki yaratıp yaratmaması travmanın niteliği kadar, kişinin baş etme gücüne ve olayı nasıl algıladığına da bağlıdır.

Kişinin öznel psikolojik ihtiyaçlarına göre farklı yaklaşımlardan faydalanılabilir. Kişiyi süreç ve tedavinin seyri hakkında bilgilendirmek önemlidir.

Çoğu zaman ilaç tedavisi ve psikoterapi birlikte yürütülür. Özellikle depresyonla birlikte görüldüğünde, antidepresan ilaçlar birçok hastalık belirtisini yatıştırmakta yararlıdır.

Psikoterapötik tedaviler arasında etkili olduğu gösterilen tedavi türü olarak bilişsel-davranışçı terapiler ön plana çıkmaktadır. Yine EMDR (eye movement desensitization and reprocessing) yaklaşımı gündeme gelmiştir. Ayrıca gevşeme gibi anksiyeteyle başa çıkma teknikleri fayda sağlar.